คนที่อยากตุ๋นกระเพาะปลาเองที่บ้าน มักติดอยู่ตรงเดียวกันคือไม่รู้ว่าต้องใส่อะไรบ้าง ทางร้านจึงจัดเป็นชุดไว้ให้ ชุดหนึ่งมีสมุนไพรจีน 9 อย่าง ชั่งแบ่งจากลิ้นชักในร้านเอง
บทความนี้ไล่ทีละตัวว่าแต่ละอย่างคืออะไร มาจากไหน ตำราแพทย์แผนจีนจัดไว้อย่างไร และทำหน้าที่อะไรในหม้อตุ๋น
รากของ Astragalus membranaceus ฝานตามยาวเป็นแผ่นสีครีม มีเสี้ยนตามความยาวของแผ่น มีถิ่นกำเนิดในเขตหนาวทางตอนเหนือของจีน มองโกเลีย และคาบสมุทรเกาหลี แหล่งปลูกหลักคือซานซี กานซู่ และมองโกเลียใน
ตำราแพทย์แผนจีนจัดว่ารสหวาน ฤทธิ์อุ่นเล็กน้อย เข้าเส้นลมปราณม้ามและปอด และกล่าวถึงฤทธิ์ว่า 补气升阳 คือเสริมชี่และยกหยาง
ในหม้อ ปักคี่ให้ความหวานอ่อนตามธรรมชาติ ไม่มีกลิ่นแรง จึงใส่ได้โดยไม่กลบตัวอื่น · ดูรายละเอียดปักคี่

ปักคี่ 黄芪 หวงฉี สมุนไพรจีนในชุดตุ๋นกระเพาะปลา
เหง้าของ Polygonatum odoratum ฝานเป็นแผ่นบางโปร่งแสง เนื้อเหนียวหนึบ ชื่อจีนแปลตามตัวว่าหยกกับไผ่ มาจากข้อปล้องที่คล้ายไผ่และเนื้อใสคล้ายหยก เป็นพืชเขตอบอุ่นของเอเชียตะวันออก แหล่งปลูกหลักคือหูหนานและเหอหนาน
ตำราจัดว่ารสหวาน ฤทธิ์เย็นเล็กน้อย เข้าเส้นลมปราณปอดและกระเพาะอาหาร และกล่าวถึงฤทธิ์ว่า 养阴润燥 คือบำรุงอินและให้ความชุ่มชื้น
ในหม้อ เง็กเต็กให้ความหวานใสและทำให้น้ำซุปนุ่มขึ้น · ดูรายละเอียดเง็กเต็ก

เง็กเต็ก 玉竹 อวี้จู๋ สมุนไพรจีนในชุดตุ๋นกระเพาะปลา
รากของ Angelica sinensis ของที่ร้านเป็นหัวตังกุยหั่นแผ่น เนื้อเหนียวนุ่มเพราะยังมีน้ำมันในเนื้อ ขึ้นในภูเขาสูงอากาศเย็นของจีนตะวันตก ปลูกมากที่กานซู่ซึ่งสูงกว่าระดับน้ำทะเลราวสองพันเมตร
ตำราจัดว่ารสหวานอมเผ็ด ฤทธิ์อุ่น เข้าเส้นลมปราณตับ หัวใจ และม้าม และกล่าวถึงฤทธิ์ว่า 补血活血 คือบำรุงเลือดและกระตุ้นการไหลเวียนเลือด
ในหม้อ ตังกุยคือตัวที่กลิ่นแรงที่สุดในชุด ใส่มากจะกลบตัวอื่น จึงต้องระวังปริมาณมากที่สุด · ดูรายละเอียดตังกุย

ตังกุย 当归 หัวหั่นแผ่น ตราเป่ยจิน ไบโอ-เฮิร์บ
เหง้าของ Dioscorea opposita ฝานเป็นแผ่นสีขาว หักแล้วมีเสียงกรอบ มีถิ่นกำเนิดในเอเชียตะวันออก แหล่งปลูกที่มีชื่อที่สุดคือเหอหนาน ชื่อจีน 淮山 มาจากชื่อเขตหวยชิ่งในมณฑลนั้น จึงเป็นชื่อที่บอกแหล่งปลูกอยู่ในตัว
ตำราจัดว่ารสหวาน ฤทธิ์กลาง เข้าเส้นลมปราณม้าม ปอด และไต และกล่าวถึงฤทธิ์ว่า 补脾养胃 คือบำรุงม้ามและกระเพาะอาหาร
ในหม้อ เนื้อฮวยซัวมีแป้งเป็นส่วนประกอบหลัก ยิ่งตุ๋นนานน้ำจะยิ่งข้นขึ้นเล็กน้อย · ดูรายละเอียดฮวยซัว

ฮวยซัว 淮山 ซานเย่า สมุนไพรจีนในชุดตุ๋นกระเพาะปลา
ผลสุกตากแห้งของ Lycium barbarum เม็ดสีส้มแดง เนื้อนิ่ม ขึ้นในเขตแห้งแล้งทางตะวันตกเฉียงเหนือของจีน ตำรายาจีนระบุหนิงเซี่ยเป็นแหล่งอ้างอิง
ตำราจัดว่ารสหวาน ฤทธิ์กลาง เข้าเส้นลมปราณตับและไต และกล่าวถึงฤทธิ์ว่า 滋补肝肾 คือบำรุงตับและไต
ในหม้อ ให้ความหวานและสีแดงส้มในน้ำซุป ควรใส่ช่วงท้ายเพราะเนื้อนิ่มอยู่แล้ว · ดูรายละเอียดเก๋ากี้

เก๋ากี้ 枸杞子 โก่วฉีจื่อ สมุนไพรจีนในชุดตุ๋นกระเพาะปลา
รากของ Codonopsis pilosula เส้นยาวสีน้ำตาลอ่อน ผิวย่นเป็นริ้ว ขึ้นตามภูเขาทางตอนเหนือของจีน ชื่อจีน 党参 มาจากชื่อเขตซ่างตั่งในซานซี ซึ่งเป็นแหล่งที่ทำให้ตัวยานี้เป็นที่รู้จัก
ตำราจัดว่ารสหวาน ฤทธิ์กลาง เข้าเส้นลมปราณม้ามและปอด และกล่าวถึงฤทธิ์ว่า 健脾益肺 คือเสริมม้ามและปอด
ในหม้อ ตังเซียมให้รสหวานกลมและกลิ่นอ่อน ทำให้น้ำซุปกลมกล่อมโดยไม่เด่นออกมา · ดูรายละเอียดตังเซียม

ตังเซียม 党参 ตั่งเซียม สมุนไพรจีนในชุดตุ๋นกระเพาะปลา
เปลือกผลของ Citrus reticulata ตากแห้ง ด้านนอกสีน้ำตาลอมส้มและเห็นรูต่อมน้ำมันชัด ชื่อจีนตัวแรก 陈 แปลว่าเก่า แหล่งที่มีชื่อที่สุดคือเขตซินฮุ่ย มณฑลกวางตุ้ง
ตำราจัดว่ารสเผ็ดอมขม ฤทธิ์อุ่น เข้าเส้นลมปราณม้ามและปอด และกล่าวถึงฤทธิ์ว่า 理气健脾 คือปรับชี่และเสริมม้าม
ในหม้อ เปลือกส้มคือตัวที่ตัดเลี่ยน ทำให้น้ำซุปที่มีกระดูกหมูไม่หนักเกินไป ใส่มากเกินจะขมเพราะความขมอยู่ที่ผิวขาวด้านใน · ดูรายละเอียดเปลือกส้มจีน
รากของ Panax ginseng เป็นพืชป่าดั้งเดิมของป่าเขตหนาวแถบเทือกเขาฉางไป๋ ครอบคลุมจีนตะวันออกเฉียงเหนือ คาบสมุทรเกาหลี และตะวันออกไกลของรัสเซีย ที่ขายกันทั่วไปปัจจุบันเป็นโสมปลูก
ตำราจัดว่ารสหวานอมขมเล็กน้อย ฤทธิ์อุ่นเล็กน้อย เข้าเส้นลมปราณม้าม ปอด หัวใจ และไต และกล่าวถึงฤทธิ์ว่า 大补元气 คือเสริมพลังชี่ต้นกำเนิด
ในหม้อ โสมให้กลิ่นเฉพาะตัวและรสขมอ่อนที่ปลายลิ้น ปรับเพิ่มลดได้ตามรสของบ้าน · ดูรายละเอียดโสมขาวเกาหลี ชนิดต้น
เหง้าของ Ligusticum striatum เป็นก้อนแข็งสีน้ำตาล ผิวขรุขระ ปัจจุบันพบเป็นพืชปลูกเป็นหลัก แหล่งปลูกสำคัญคือเสฉวน ชื่อจีนขึ้นต้นด้วย 川 ซึ่งเป็นตัวย่อของเสฉวน จึงบอกแหล่งปลูกอยู่ในชื่อ
ตำราจัดว่ารสเผ็ด ฤทธิ์อุ่น เข้าเส้นลมปราณตับ ถุงน้ำดี และเยื่อหุ้มหัวใจ และกล่าวถึงฤทธิ์ว่า 活血行气 คือกระตุ้นการไหลเวียนเลือดและเดินชี่
ในหม้อ ชวงเกียงมีกลิ่นหอมแรงคล้ายเครื่องเทศ ใช้น้อยก็ได้กลิ่นชัด ไม่ควรใส่หนักพร้อมกับตังกุยเพราะกลิ่นแรงทั้งคู่ · ดูรายละเอียดชวงเกียง

ชวงเกียง 川芎 ชวนซฺยง สมุนไพรจีนในชุดตุ๋นกระเพาะปลา
กระเพาะปลา 30 กรัม หรือ 3 ถึง 5 ชิ้น · กระดูกหมู 20 ถึง 30 กรัม · น้ำ 200 ถึง 250 มิลลิลิตร
แช่กระเพาะปลาในน้ำร้อน 1 ถึง 2 ชั่วโมงจนเริ่มอ่อนตัว แล้วใส่หม้อตุ๋นพร้อมชุดสมุนไพร ตุ๋นประมาณ 3 ถึง 4 ชั่วโมงจนเนื้อนิ่ม ชิมก่อนแล้วค่อยเติมเกลือ
หม้อตุ๋นไฟฟ้าได้เปรียบตรงที่ระดับ High ของหม้อยังไม่ทำให้น้ำเดือดพล่าน กระเพาะปลาจึงได้เคี่ยวกับสมุนไพรจีนได้นานขึ้น
กระเพาะปลาที่ใช้คู่กับชุดนี้ เกรดซุปเปอร์พรีเมี่ยม 500 กรัม · เกรดซุปเปอร์พรีเมี่ยม 250 กรัม
ข้อความเรื่องรส ฤทธิ์ และเส้นลมปราณข้างต้น เป็นการจัดประเภทตามตำราแพทย์แผนจีน ไม่ใช่คำแนะนำในการรักษาโรค และไม่ใช่การรับรองผลของทางร้าน
สมุนไพรจีนแต่ละตัวมีข้อควรระวังเฉพาะบุคคล ปริมาณที่เหมาะสมไม่เท่ากันในแต่ละคน และบางตัวไม่เหมาะกับผู้ที่ตั้งครรภ์หรือใช้ยาประจำอยู่
ก่อนนำไปใช้เพื่อจุดประสงค์อื่นนอกจากการปรุงอาหาร ควรปรึกษาแพทย์แผนจีนหรือเภสัชกรก่อนทุกครั้ง
ชุดสมุนไพร 9 อย่างและกระเพาะปลาแห้ง มีขายที่ เป่ยจิน ไบโอ-เฮิร์บ 117 ถนนเยาวราช
สนใจหรือมีคำถามเกี่ยวกับ สมุนไพรจีน ให้ทัก มาที่ ID Line : @8888beijing ให้คำปรึกษาโดยผู้เชี่ยวชาญ
โทร 065-719-7117