หงฮวา หรือที่คนไทยเรียกว่าดอกคำฝอย คือดอกย่อยของต้นคำฝอย ส่วนที่ใช้ไม่ใช่ทั้งดอกและไม่ใช่กลีบ แต่เป็นเส้นฝอยยาว ๆ ที่อยู่กลางดอก ซึ่งต้องเก็บด้วยมือทีละดอก
ชื่อ 红花 มาจากการเปลี่ยนสี
ดอกคำฝอยบานออกมาเป็นสีเหลือง แล้วค่อยเปลี่ยนเป็นส้มและแดงเมื่อแก่ขึ้น ชื่อจีน 红花 ที่แปลว่าดอกแดง จึงหมายถึงช่วงที่ควรเก็บ ไม่ใช่สีของดอกตั้งแต่แรกบาน
คนเก็บต้องจับจังหวะให้ถูก เก็บเร็วไปได้ของสีเหลืองซึ่งยังไม่ได้ที่ เก็บช้าไปดอกจะเริ่มซีดและร่วง
พืชต้นเดียวให้ของสองอย่าง
ต้นคำฝอยเป็นพืชที่ให้ผลผลิตสองทาง ส่วนดอกใช้เป็นเครื่องยาและใช้ชงดื่ม ส่วนเมล็ดนำไปสกัดเป็นน้ำมันคำฝอย ซึ่งเป็นน้ำมันพืชที่ใช้ปรุงอาหารกันทั่วไป
ทั้งสองอย่างมาจากต้นเดียวกันแต่คนละส่วน
เคยเป็นพืชย้อมผ้ามาก่อน
ก่อนที่สีสังเคราะห์จะแพร่หลาย ดอกคำฝอยเป็นแหล่งสีแดงสำคัญที่ใช้ย้อมผ้าไหมในจีน สีที่ได้จากดอกชนิดนี้ติดทนและให้โทนแดงอมส้มที่หาจากพืชอื่นได้ยาก
นี่คือเหตุผลที่ดอกคำฝอยคุณภาพดีต้องมีสีสด เพราะสีคือสิ่งที่บอกว่าดอกถูกเก็บถูกจังหวะและเก็บรักษามาดี
ดูอย่างไรก่อนซื้อ
เส้นฝอยที่ยังอยู่ในสภาพดีจะเป็นสีส้มแดงสด ไม่ใช่สีน้ำตาลหรือแดงคล้ำ เส้นยังยาวไม่ขาดเป็นผง และจับแล้วรู้สึกนุ่มเล็กน้อย ไม่กรอบจนแตกคามือ
ถ้าในถุงมีผงละเอียดตกอยู่ก้นถุงมาก แสดงว่าของผ่านการขนส่งหรือเก็บมานาน
ชื่อเรียกและชื่อทางพฤกษศาสตร์
ชื่อไทยเรียกดอกคำฝอย เป็นชื่อที่คนไทยคุ้นที่สุด ส่วนในร้านยาจีนเรียกตามเสียงจีนกลางว่าหงฮวา คนแต้จิ๋วเรียกอั่งฮวย ทั้งสามชื่อคือของเดียวกัน
ชื่อจีนเขียนว่า 红花 พินอินว่า hónghuā ชื่ออังกฤษคือ Safflower ชื่อทางพฤกษศาสตร์คือ Carthamus tinctorius อยู่ในวงศ์ทานตะวัน Asteraceae
คำว่า tinctorius ในชื่อวิทยาศาสตร์แปลว่าใช้ย้อมสี ซึ่งบอกประวัติการใช้งานของพืชชนิดนี้ไว้ในชื่อเลย
การเก็บ
เก็บไว้ในที่แห้ง และวางให้พ้นแสงแดด
ข้อควรระวัง
สตรีมีครรภ์ห้ามรับประทาน ตำราจีนระบุหงฮวาเป็นข้อห้ามในหญิงตั้งครรภ์ไว้ชัดเจน
ผู้ที่มีโรคประจำตัว กำลังใช้ยาประจำ โดยเฉพาะผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด หรืออยู่ระหว่างการดูแลของแพทย์ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้
ปริมาณที่เหมาะกับแต่ละคนไม่เท่ากัน ทางร้านอธิบายให้เป็นรายคนได้ที่หน้าร้านหรือทางไลน์









